و عبارت « لا آثِم » شايد به اين معناست كه ارتكاب گناه در حق همسايه جايز نيست ، و هر اضرارى گناه است ( پس اضرار جايز نيست ) . يا به اين معناست كه اداى حق همسايگى به اين است كه به همسايه ضرر وارد نكند ، همين كه اين حق را ادا كرد ، ديگر گناهى بر او نيست . ( كه در اين صورت بايد « لا إثم » خوانده شود ) . محدث كاشانى قدس سره ، بعد از نقل حديث فوق در كتاب « الوافى » « 1 » ، مىنويسد : « شايد منظور از اين حديث اين است كه همان گونه كه شخص به خود ضرر وارد نمىسازد ، و خود را به گناه نمىافكند ، و كارها را به حساب گناه خود نمىگذارد ، هم‌چنين سزاوار است كه به برادرش ضرر وارد نكند ، و او را در گناه نيفكند ، و كارها را به حساب گناه او نگذارد . گفته شده : « أثمه » ، يعنى او را در اثم واقع كرد . و « أثمه اللَّه فى كذا » ، يعنى عدّه عليه إثماً . « 2 » 15 . مرحوم طبرسى ، در « مجمع البيان » « 3 » ، در تفسير آيه : « . . . مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصَى بِهَا أَوْ دَيْنٍ غَيْرَ مُضَارٍّ . . . » « 4 » ، گفته است ، در حديث ( مرسل ) آمده است كه : ضرر وارد كردن در وصيت ، از گناهان

--> ( 1 ) . الوافى ، ج 5 ، ص 519 ، ح 162487 . ( 2 ) . لسان العرب ، ج 12 ، ص 5 : « . . . اثِم فلان ، بالكسر ، يأثَم إثماً ومأثماً ، أى وقع فى الإثم ؛ فهو آثِم وأثيم وأثوم أيضاً . وأثَمَه اللَّه فى كذا ، يأثمُه ويأثِمُه ، أى عدّه عليه إثماً ، فهو مأثومٌ » . ( 3 ) . مجمع البيان ، ج 3 ، ص 29 . ( 4 ) . سورهء نساء ( 4 ) ، آيهء 12 .